Ciltte kahverengi bir alan gördüğümüzde buna genel olarak 'leke' diyoruz. Ancak melazma, solar lentigo ve postinflamatuar hiperpigmentasyon farklı biyolojiye sahiptir. Bu nedenle tedavi lekenin türüne göre seçilir; doğru tanıyla seçilen tedavi daha iyi sonuç sağlar.
Melazma nedir?Melazma özellikle alın, yanaklar, üst dudak ve çene bölgesinde simetrik kahverengi-gri tonlarda görülebilen kronik bir pigmentasyon problemidir. Güneş ve görünür ışık maruziyeti, hormonal faktörler, genetik yatkınlık ve cilt tipi önemli rol oynar. Melazma tekrarlama eğilimli olduğu için tedavi, düzenli bakım ve güneş korumasıyla sürdürülen bir plan şeklinde yürütülür; bu yaklaşımla lekelerde belirgin açılma sağlanabilir.
Güneş lekeleri nasıl farklıdır?Solar lentigolar uzun yıllar boyunca biriken ultraviyole hasarıyla ilişkili, daha keskin sınırlı kahverengi lekelerdir. Yüz, el sırtları ve dekolte gibi güneşe açık bölgelerde görülür. Melazmaya göre daha lokal ve iyi sınırlı olmaları nedeniyle lazer veya ışık sistemlerine yanıtları farklı olabilir.
Sivilce sonrası leke nedir?Postinflamatuar hiperpigmentasyon, akne, egzama, travma veya başka bir inflamasyondan sonra melanin üretiminin artmasıyla gelişir. Özellikle koyu cilt tiplerinde daha sık ve kalıcı olabilir. 2024 tarihli sistematik derleme, PIH tedavisinde farklı topikal ve prosedürel yöntemlerin kullanılabildiğini ancak sonuçların cilt tipi ve altta yatan nedene göre değiştiğini gösteriyor.
Lazer her lekede doğru çözüm mü?Hayır; lazer pigment tedavisinde güçlü bir araçtır ve doğru hastada doğru parametrelerle kullanıldığında etkilidir. 2024 yılında yayımlanan meta-analizde ablatif fraksiyonel lazerin topikal tedavilere eklendiğinde melazmada klinik skorları iyileştirdiği görüldü. Melazmada parametreler, renk koyulaşmasını önlemek için özellikle dikkatle seçilir.
Erbiyum lazer ne zaman kullanılabilir?Erbiyum:YAG lazer epidermal ve yüzeyel dermal yeniden yapılanma sağlamak için kullanılır. Melazmada agresif ablasyon yerine, eşlik eden fotoaging veya yüzey düzensizliğinde kontrollü fraksiyonel uygulamalar kombinasyon protokollerinin parçası olarak planlanır.
Leke tedavisinin temel taşı nedir?Güneşten korunma. Üstelik yalnızca yaz aylarında değil, yıl boyunca. Melazmada görünür ışığın da etkisi olabileceği için demir oksit içeren renkli güneş koruyucular bazı hastalarda ek avantaj sağlayabilir. Güneş korunması olmadan yapılan hiçbir lazer veya krem tedavisinin sürdürülebilirliğini beklememek gerekir.
Topikal tedavilerin yeri nedir?Hidrokinon, azelaik asit, retinoidler, traneksamik asit ve farklı pigment düzenleyici ajanlar leke tipine göre seçilerek kullanılır. Özellikle hidrokinon gibi ajanlar hekim kontrolünde ve uygun sürelerle kullanılır.
Neden önce tanı?Çünkü yüz bölgesindeki her kahverengi oluşum melazma değildir. Seboreik keratoz, nevüsler ve bazı dermatolojik hastalıklar pigment lekesini taklit edebilir. Yeni gelişen, şekli değişen, kabaran veya kanayan lezyonlarda kozmetik tedaviden önce dermatolojik değerlendirme gerekir.
Tedavi ne kadar sürer?Pigment tedavisi sabır gerektiren ama karşılığını veren bir süreçtir. Özellikle melazmada amaç pigment üretimini kontrol altına almak, görünümü belirgin şekilde azaltmak ve sonucu korumaktır. Sakarya’daki kliniğimizde leke tedavisi, lekenin türüne göre hekim tarafından kişiye özel planlanır; uygun kişilerde cilt tonunda belirgin eşitlenme sağlanabilmektedir.
Bilimsel KaynaklarKashetsky N ve ark. Post-inflammatory hyperpigmentation: A systematic review of treatment outcomes. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2024;38(3):470-479. PMID: 37843491. Zhao S ve ark. Efficacy and Safety of Ablative Fractional Laser in Melasma: A Meta-analysis and Systematic Review. Lasers Med Sci. 2024;39(1):71. PMID: 38379033.
Sakarya Serdivan’da bulunan Dr. Mehmet Yavaş Kliniği’nde melazma, güneş lekeleri ve leke tedavisi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.
Bu yazı, Sakarya Serdivan'da hizmet veren Dr. Mehmet Yavaş kliniği tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dr. Mehmet Yavaş · Arabacıalanı Mah. Mert Sk. No:46 Nurten Şükür İş Merkezi C-4 Kat:2, 54050 Serdivan / Sakarya
